مطالب علمی

 

اجراي گردشها-Turns

گردشها انواع متعددي داشته كه هر كدام كاربرد متفاوتي دارد.قاعدتا" شما گردشهاي ابتدائي را از روي تپه آموزشي شروع كرده و احتمالا"قادر به تغيير زاويه مسير بيش از 90 درجه نبوده ايد. پيشرفت واقعي مهارتهاي شما در گردش با شروع پروازهاي بلندتر افزايش مي يابد.

هدف:درك اصول گردش در پاراگلايدر و مهارت در انواع گردشهاي مفيد.

انواع گردش

اولين چيزيكه مورد بررسي قرار خواهد گرفت ارائه تصوير روشني از چيزيست كه در گردش اتفاق مي افتد.

در ابتدا تعريف چند واژه:

bank angel : زاويه بين يك خط فرضي كه از دو سر بال ميگذرد و محور افقي ( مطابق شكل پائين)

large bank angel زاويه ايست كه در آن گردش با bank زياد انجام ميشود.

Heading change:تغيير جهت مسير حركت پاراگلايدر از نقطه شروع گردش تا نقطه خاتمه

گردش 180 درجه : گردشي است كه منجر به تغيير در خلاف جهت مسير اوليه ميشود.

گردش 360 درجه : يك دور گردش كامل را گويند.

 

 

گردشها ميتوانند "سريع يا آرام" و "گود يا كارآ" باشند.گردشهاي سريع معمولا"با زاويه bank بالا همراه خواهند بود(و بالعكس).گردش كارآ يا بعبارتي efficient گردشي را گويند كه در آن اولا" گردش در كمترين سرعت (سرعتي بيشتر از نقطه stall) انجام شود ثانيا" گردش بصورت non-slipping باشد. به اين معني كه وسيله پروازي بهجهت داخل گردش نيافتد كه غالبا" اين حالت در پاراگلايدر اتفاق نمي افتد.

گردش كارآ – Efficient

زمانيكه شما گردش کردن را شروع كرديد شايدفقط كشيدن brake در جهت مورد نظر گردش را آموختيد. با پيشرفت كار جهت انجام گردشهاي كاراتر و مؤثرتر كشيدن brake در جهت گردش و بالا بردن همزمان brake مخالف نيز به آن اضافه شد كه نتيجه آن اجراي گردشهاي منظم تر با اعمال فشار كمتر بر روي brakeها بود.در اين روش يك دست شما بسمت بالا و ديگري همزمان بسمت پائين حركت ميكند.در چنين گردشي احتمال وقوع spin كم ميشود.

 

جهت يادگيري انجام گردشهاي مؤثر از تغيير heading با زاويه بين 90 تا 180 شروع نمائيد.از سرعت متوسط استفاده كرده و بتدريج سرعت را كاهش دهيد.spin را مد نظر قرار دهيد! كليد شما در efficiency و امنيت airspeed شما است.عكس العمل نرم و تدريجي بر روي brakeها داشته و به airspeed توجه داشته باشيد.زمانيكه اعمال فشار بر روي brakeها متوقف و ثابت شد مقدار airspeed بايستي يكنواخت بمانداگر ميزان airspeed هنوز رو به كاهش ميباشد نشاندهنده اينست كه مقدار brake بيش از اندازه گرفته شده كه در اين حالت فورا" brakeها را بسمت بالا حركت دهيد.در تمرينهاي خود سعي كنيد ميزان فشار بر روي brake ، زاويه bank و airspeed را در شرايط مختلف گردش وزواياي آن (به لحاظ مقدار bank) حس كنيد.

چرا گردشها بايستي efficient يا كارآ باشند؟ همه انواع گردشها باعث كاهش ارتفاع و يا افزايش sink rate ميشوند. در گردش efficient ميزان sink rate به حداقل خود رسيده و همچنين باعث جلوگيري از افزايش سرعت زياد وسيله ميشودكه اين حالت مناسب پروازهاي soaring ميباشد.

بايستي به اين نكته توجه داشت كه در گردشها بدليل وجود اثرات گريز از مركز نيروي G بوجود مي آيد.شما اين حالت را بارها زمانيكه سوار اتوبوس شده ايد تجربه كرده ايد . در پاراگلايدر با زياد شدن مقدار bank angel مقدار نيروي G نيز بيشتر ميشود.

هر چقدر مقدار نيروي G افزايش يابد ميزان sink rate و همچنين سرعت وسيله افزايش مي يابد ، بعبارت ديگر مثل اين است كه مقدار وزن درون harness افزايش يافته است. بعنوان نتيجه ميتوان اثرات گردش را بصورت يك جدول كه در شكل نشان داده شده است خلاصه كرد.

همانطور كه در شكل نشان داده شده هر چه ميزان bank بيشتر باشد شعاع گردش كمتر، سرعت گردش بيشتر و مقدار sink rate تا 45درجه bank كمتر و بالاتر از 45 درجه بيشتر ميشود.زمان گردش كه در جدول به آن اشاره شده شامل زمان ورود به گردش و خروج از آن نميشود.

دو نكته ديگر كه بايستي مد نظر قرار گيرد اينست كه 1-با زاويه bank بيشتر و اعمال نيروي G بيشتر تمامي اجزاء پاراگلايدر تحت فشار و تنش بيشتري قرار ميگيرند.گر چه پاراگلايدر توانائي تحمل نيروي G بيشتري را نسبت به بدن ما دارد ولي تكرار در اجراي مانورها با ميزان G بالا نيازمند بازرسي مداوم از بال و lineهاي پاراگلايدر دارد.2-???????????????????????????????????????????????????????????

 

گردش با استفاده از جابجائي نيروي وزن

روش ديگري كه در جهت بهبود انجام گردشهاي efficient بكار ميروداستفاده از جابجائي نيروي وزن ميباشدکه بمعنای چرخش بدن بسمت راست همراه با بالا آوردن پای چپ در صورت اجرای گردش در جهت راست و بالعکس در در صورت اجرای گردش در جهت چپ ميباشد.در شکل ذيل گردش بسمت چپ توسط اعمال فشار بر روی brakeهاو چرخش بدن و انتقال وزن نشان داده شده است.

 

شما ميتوانيد اين حرکت را بر روی يک صندلی يا شبيه ساز ديگری تمرين نمائيد.

ماداميکه شما به اعمال فشار بر روی brake و نگه داشتن وزن در جهت گردش داخل گردش ادامه ميدهيد گردش شما سريعتر و با bank بيشتر انجام ميشود.بنابراين زمانيکه شما به مقدار bank دلخواه رسيديدbrakeها بايستی در مرکز قرار گرفته وزن بطور مساوی توزيع شده و دستها در موقعيت برابر قرار گيرند.در اينصورت مقدار زاويه bank ثابت باقی مانده و شما در صورتيکه ميخواهيد در پيچ گود وارد نشويد ميتوانيد سرعت را جهت انجام گردش efficient کنترل نمائيد.

خاتمه دادن به گردش

جهت متوقف کردن گردش بال بايستی در حالت level يعنی بدون زاويه bank درآيد.بدين منظور درست مثل زمان شروع گردش در زمان خاتمه نيز بايستی دو عمل کنترلی بر روی وسيله انجام شود: 1-کنترل سرعت 2-چرخش يا roll .جهت خاتمه گردش ابتدا بايستی با کشيدن brake خارج گردش شروع کرده و همزمان brake داخل گردش را بالا ببريد همچنين وزن و بدن را بسمت خارج گردش جابجا کنيد.سپس هر دو brake را بآرامی رها کرده تا وسيله سرعت بيشتری پيدا کند. بخاطر داشته باشيد که هر چه مقدار bank بيشتر باشد نيروی بيشتری بايد بر روی brakeها اعمال شود.مقدار اعمال فشار بر روی brake وزمان مورد نياز خروج بايستی مشابه زمان ورود به گردش باشد.

ارزيابی مهارت: زمانی شما از مهارت کافی در انجام گردشهای efficient برخوردار ميشويد که گردشها را با استفاده از brake و انتقال وزن تواما" در جهات مختلف باندازه 180 درجه تغيير heading و بدون تاب خوردن و شيرجه کردن بال بانجام برسانيد.

گردش بکمک رايزرهای عقب

در تمرينهای کنترل بال بر روی زمين شما با چگونگی کنترل و هدايت بال با استفاده از رايزرها آشنا ميشويد که مشابه آن در هوا نيز وجود دارد.ولی درخصوص استفاده از رايزرهای جلوئی بعلت امکان ايجاد تاشدگی در بال بايستی دقت کرده و فقط از رايزرهای عقب استفاده کنيد.تمرينها را در ارتفاع و فضای مناسب از لحاظ دوری از موانع ادامه دهيد رايزرهای چپ را جهت گردش به چپ و راست را جهت گردش به راست بکشيد و ببينيد چقدر بر روی وسيله کنترل داريد حال همين عمل را همراه با جابجائی وزن انجام دهيد.کنترل بيشتر ميشود اينطور نيست؟ اين تمرين را ادامه داده تا با اين وضعيت بخوبی آشنا شده و بتوانيد landing را با استفاده از رايزرها و انتقال وزن بخوبی انجام دهيد. اين روشی است که ميتوان از آن در صورتيکه brake را از دست بدهيم استفاده کنيم.دقت کنيد اعمال فشار بر روی رايزرها بآرامی باشد تا از بهم ريختگی بال جلوگيری شود.

اجرای گردش 360 درجه

يک گردش دايره ای شکل ميتواند مانور مفيدی جهت کنترل ارتفاع ‚ ماندن در يک بسته هوائی جهت افزايش ارتفاع (ترمال) و يا جهت لذت بردن باشد اين گردش را از اين جهت 360 درجه مينامند که در يک دور کامل گردش باندازه 360 درجه تغيير heading حاصل ميشود.خلبانان در شروع يادگيری گردشهای 360 بدليل مشکلات ادراکی ميتوانند دچار دردسر شوند. اين مشکلات عبارتند از :vertigo wind drift واز دست دادن ارتباط چشمی با منطقه landing.

Vertigo يا از دست دادن موقعيت در هوا يک عامل مکانيزم تعادل بدن ميباشد که در ادامه به آن خواهيم پرداخت .Wind drift نيز يک مسئله مهم ميباشد که در بخش گردش در باد بآن پرداخته ميشود و نهايتا"شما ميتوانيد مشکل از دست دادن ارتباط چشمی با منطقه landing را با انجام گردشهای 360 در ارتفاع بالا و بدين صورت که بعد از اتمام گردشها خود را در روبروی منطقه landing قرار دهيد حل نمائيد.

جهت اجتناب از وقوع مشکلات فوق ‚ گردشهای 360 اوليه بايستی در بادهای ملايم و آرام و در نزديکی يک منطقه landing وسيع با حداقل 150 متر ارتفاع از زمين و بدور از موانع انجام شود.چنين ارتفاعی از اين نظر که اگر شما نتوانيد گردش را کامل انجام دهيد فضائی برای برگشت به جهت اوليه را داشته باشيد لازم و ضروری است.

گردشهای 360 اوليه بايستی يک دور و با bank 20درجه اجرا شود مگر اينکه از ارتفاع مناسب برخوردار بوده که يک دور گردش ديگر نيز قابل اجرا ميباشد.سعی کنيد در ابتدا بجای اجرای گردشهای متوالی از تک گردش ولی بصورت coordinate استفاده کنيد. بمرور گردشها را به يک دور و نيم افزايشداده و اين تمرين را در دو جهت انجام دهيد سپس تعداد گردش را به دو دور افزايش دهيد.سعی کنيد بآرامی و نرمی در گردشها وارد شويد .در گردش360 ميزان air speed از حالت پرواز مستقيم بيشتر ميشود ولی در صورتی گردش شما نرمتر و يکنواخت تر خواهد شد که در هنگام ورود گردش اجازه ندهيد سرعت به مقدار بالای خود برسد .

عکس العمل گلايدرها به زوايای bank مختلف متفاوت ميباشد. در برخی از مدلها ممکن است نياز به گرفتن کمی brake خارج گردش برای جلوگيری از bank بيشتر و گود شدن گردشها داشته باشيد.در گلايدرهای مقدماتی شما ممکن است برای جلوگيری از خارج شدن گردش ‚brake داخل گردش را حفظ نمائيد.به هر حال شما بايستی بر روی حفظ نمودن يک مقدار bank ثابت و سرعت ثابت تمرکز نمائيد.

قدم بعدی انجام و اجرای گردش 360 با زاويه bank بيشتر ميباشد. جت انجام اين کار مجددا" از روش تدريجی استفاده نموده و بطور ثابت موقعيت کنترلی خود را جهت حفظ سرعت يکنواخت مد نظر قرار دهيد.مجددا" از ارتفاع بالا شروع نموده تا بتوانيد به گردشهای متوالی با زاويه bank 45 درجه برسيد.بعد از اين تمرين سعی کنيد اجرای 360 از يک جهت به جهت ديگر تغيير دهيد.زمانيکه سما مسلط به اجرای گردشها در شرايط بدون شديدميتوانيد کار را در هوای با باد ملايم و تهايتا" در بادهای بيشتر ادامه دهيد. ياد بگيريد گردشهای پيوسته و متوالی را با روش قدم به قدم اجرا نموده تا نهايتا" بتوانيد گردشهای دايره ای شکل را بدون مشکل در آسمان اجرا نمائيد.

ارزيابی مهارت: مهارت شما در اجرای 360 زمانی بهينه خواهد شد که قادر باشيد گردشهای 360 پی در پی در جهات مختلف و با زاويه bank مختلف با ماکزيمم efficiency و کنترل سرعت در هنگام گردش اجرا نمائيد.همچنين تغيير جهت گردش بايستی کاملا" يکنواخت نرم و قابل کنترل اجرا شود.

 

گردش گود-Spiral

گردش گود زمانی رخ ميدهد که وسيله وارد bank با سرعت زياد ميشود. در حقيقت اگر شما در حال پرواز نرمال بوده و يکی از brakeها را بکشيدو کنترلی بر سرعت نداشته باشيد گردش بحالت تند و بسمت پائين تبديل شده و مقدار bank نيزافزايش می يابد.در اين حالت گردشها منظم بوده ولی سرعت گردش و مقدار نيروی G بطور قابل ملاحظه ای افزايش می يابد. چنين گردشهای dive و پيوسته را spiral گويند.(شکل)

 

Spiral کاربرد زيادی در کاهش ارتفاع داشته که نهايتا" بايستی آموخته شود که البته اين آموزش بايستی بتدريج با دقتو در شروع با اجرای گردشهای کم عمق انجام شود.هرگز spiral را در ارتفاع کمتر از 300 متر اجرا نکرده و حتما" تحت راهنمائيهای يک مربی با تجربه و تر جيحا" بر روی آب اجرا نمائيد. جهت اجرای spiral يک brake را کشيده و brake مخالف را همزمان بالا ببريدسرعت را تعديل نکرده و اجازه دهيد در حاليکه بال گردش ميکند به حالت شيرجه يا dive وارد شود.بزودی نيروی G بوجود ميآيد که به اين علت در ابتدا يادگيری از اجرای spiral با سرعت و bank زياد اجتناب کنيد

در شروع از تکنيک roll استفاده نموده و زاويه bank را 30 درجه در نظر بگيريد. بسياری از پاراگلايدرها در گردش تمايل به افزايش bank زمانيکه مقدار آن از 30 يا 40 درجه ميگذرد دارند خطری که وجود دارد اينست که بدليل زاويه bank بالا نيروی G و چرخش سريع ميتواند باعث گم کردن جهت اصلی گردد.جهت جلوگيری از اين حالت قابليت خود را بتدريج و با بيشتر کردن زاويه bank و تعداد گردشها بالا ببريد. هر لحظه که احساس کرديد ميزان bank ويا سرعت بدون دخالت يا خواست شما افزايش می يابد گردشها را متوقف کنيد.

جهت متوقف نمودن يک گردش گود يا spiral فقط brake خارج گردش را باندازه مقدار يک گردش efficient بکشيد. کار را بآرامی و بتدريج انجام داده تا از تاب خوردن و يا بوجود آمدن حالت wing over جلوگيری شود.توجه داشته باشيد که يک spiral ميتواندبطور ناخواسته هنگام خروج از يک مانور stall, spin و يا تا شدگی بال رخ دهد.اگر شما ميزان چرخش و نيروها را بيش از تجربيات قبلی خود احساس کرديد فورا” spiral را متوقف کنيداگر از ارتفاع لازم برخوردار نبوده و نزديک زمين هستيد از چتر کمکی استفاده کنيد.

هميشه بياد داشته باشيد که spiral باعث کاهش سريع ارتفاع ميگردد.

تشخيص موقعيت در آسمان

برخی افراد در تشخيص موقعيت خود در فضای سه بعدی مشکل دارند. اين مشکلات زمانيکه آنها گردشهائی با تغيير heading 90 درجه يا بيشتر را انجام ميدهند افزايش می يابد.برخی حالت vertigo يا گم گشتگی (disorientation) را نيز تجربه ميکنند.اين مشکلات اصولا" منشاء فيزيولوزيکی داشته و به بخش اعظم آن ميتوان بوسيله تمرين غلبه نمود.اگر در هر جائی حتی تپه آموزشی دچار گيجی يا گم گشتگی شديد به مربی خود اطلاع دهيد.مربی تمرينهائی را برای غلبه بر اين مشکل به شما پيشنهاد ميدهد.کاری که شما ميتوانيد انجام دهيد تمرين چرخش ميباشد.دور خودتان مثل يک فرفره بچرخيد و يا به يک زمين بازی رفته و سوار چرخ فلکی که حول محور عمودی ميچرخد شويد. با اين روشها ميتوانيد بتدريج توان خود را افزايش دهيد.

در مرحله شروع گردشها را بآرامی اجرا کرده و بتدريج سرعت را افزايش دهيد.با تمرين مغز شما بمرور خود را با اين حالت تطبيق ميدهد.هنگام گردش بطرف داخل بال نگاه کرده و به زمين که در حال چرخش ميباشد نگاه نکنيد.همچنين سر خود را هنگام گردش حرکت ندهيد.هر کار اضافی ميتواند باعث پريشانی حواس شما بشود.نهايتا" شما با رعايت اين موارد می توانيد توان خود را در اجرای گردشها بالا ببريد. در زمان شروع گردش به اين توصيه ها دقت کنيد.

در گردش بدين علت وضعيت پيچيده ميشود که چشمها بطور اتوماتيک بسمت جلو چرخيده و مايع داخل گوش درونی با گردشهای پيوستهساکن ميشود نتيجه اين ميشود که بعد از 20 ثانيه تغيير در واکنش بوجود می آيد. از اينرو شما ممکن است که برای يک گردش 180 يا 360 درجه به مشکلی برخورد نکنيد ولی وقتيکه تعداد گردشها بيشتر شد مشکلات بوجود می آيند.به اين دليل است که قويا" توصيه ميشود که يادگيری گردشها بايستی بتدريج و مرحله به مرحله انجام گردد.

باز بودن مسير گردشها:

بخش بسيار مهم در هر گردش باز بودن مسير مورد انتظار ميباشد. كه اصطلاحا" به آن Clearing گويند.

از آنجائيكه شما نمي توانيد هنگام پرواز پشت سر خود را ببينيد، شما ممكن است ندانيد كه چه چيزي يا كسي در پشت وسيله شما وجود دارد.

بنابراين در گردش ابتدا از Clear بودن مسيري كه مي خواهيم در آن وارد شويم با نگاه كردن از طرفين شانه ها اطمينان حاصل نمائيم. اين عمل مي تواند خلبانان ديگر را از كاري كه قصد انجام آن را داريد نيز آگاه سازد. اگر آنها به اندازه ای به شما نزديك باشند كه احتمال برخورد وجود داشته باشد آنها با دقت شما را زير نظر خواهند داشت . حركت دادن سر به دفعات بهترين راه جهت اطمينان از جلب توجه ديگر خلبانان از وضعيت شما ميباشد. همچنين در زمانهاي مقتضي از صدا و فرياد جهت ارتباط استفاده نمائيد. گاهي اوقات يك تكان بازو بصورت حالت پمپ در جهت مورد انتظار گردش نيز مي تواند موثر باشد.

اولين قدم در شروع هر گردش Clear كردن آن، بعبارتي اطمينان از باز بودن مسير گردش ميباشد. گردشهاي خود را فقط بعد از اطمينان از وجود فضاي كافي انجام دهيد. در كليه گردشها عمل Clearing را حتي در حالتيكه شما تنها در آسمان قرار داريد انجام دهيد. اين امر باعث يك عادت شده كه نتيجه آن حفظ زندگي شما ميباشد.

تمرين گردش:

در اينجا يك برنامه تدريجي و ايمن جهت يادگيري گردشها آورده شده است.

  1. گردشها را با مقدار Bank كم و تغيير Heading را تا °90 شروع كنيد.
  2. كار را با مرتبط كردن گردشها ادامه دهيد. بدين معني كه زمانيكه از يك گردش خارج شديد وارد گردش ديگري با Bank جديد و در جهت مخالف شويد. كار را با تغيير Heading 45 درجه شروع كنيد سپس تا 90 درجه مطابق شكل ادامه دهيد. گردشها ار بطور پيوسته و نرم از يك گردش به گردش ديگر انجام دهيد.

 

  1. گردشها را بصورت تك و 180 درجه انجام دهيد. بخاطر داشته باشيد كه اين گردشها چيزي بيش از گردشها 90 درجه پيوسته نمي باشند. بعد از انجام حدود 10 گردش 180 بطور جدا، مطابق شكل آنها را به هم وصل كرده و گردشها را بطور پيوسته انجام دهيد.
  2. بر روي گردشها با Bank بيشتر كار كنيد. ابتدا گردشهاي °90 و سپس 180 درجه را با مقدار Bank 30 درجه را انجام دهيد.
  3. سپس گردشهاي 360 درجه شبيه گردشهاي پيوسته 180 درجه شروع كنيد. اين تمرينها را ابتدا در ارتفاع بالا و برروي منطقه Landing در باد تقريبا" صفر انجام دهيد. ابتدا يك گردش 360 انجام داده (درجهات مختلف) اين تمرين را حدود 10 بار انجام دهيد. ورود به گردش، سرعت و خروج از آنرا كنترل كنيد. هيچ تمايلي به Stall يا شيرجه در بال در حين انجام مانور نمي بايست بوجود آيد. بر روي سرعت، نيروي G و كنترل نيروها و موقعيت دستانتان تمركز كنيد.
  4. كار را با اضافه كردن يك دور به هر گردش در 360 دنبال كنيد. كار را بتدريج ادامه داده تا به هر تعداد گردش 360 كه بطور متوالي مي خواهيد انجام دهيد برسيد. بخاطر داشته باشيد هر چه گردش با Bank بيشتر، ميزان گم كردن جهت بدليل بيشتر شدن سرعت گردش و نيروي G بيشتر ميشود.
  5. تمرين گردش 360 را تا جائيكه شما بتوانيد دقيقا" مي خواهيد در آن جهت قرار بگيريد ادامه دهيد. مقدار افزايش Bank را در گردشهاي متوالي تمرين كنيد. اين تمرينها براي كاهش ارتفاع و همچنين استفاده از ترمالها مفيد خواهد بود.
  6. نهايتا" انجام مانور Spiral Dive را به همان شيوه تدريجي و با اجراي 360 متوالي ياد بگيريد. Spiral يكي از مانورائي است كه در آن بيشترين ميزان گم كردن جهت نسبت به ديگر گردشها را دارد بنابراين شما بايستي به خوبي، اجراي گردشهاي متوالي مانوس شده باشيد قبل از اينكه Spiral را اجرا نمائيد.

 

تهيه و تنظيم:عليرضا اديب پرور

مآخذ:Art of Paragliding Book

 

تماس و پشتیبانی

مدیریت آموزشگاه
09121908518

  تماس

عضویت در خبرنامه

از فروشهای ویژه و تخفیفات در ایمیل خود مطلع شوید

سیروس را دنبال کنید:

با ما همراه باشید

 

ما در هر لحظه آماده دریافت نظرات، پیشنهادات و انتقادات سازنده شما عزیزان می باشیم.

  ارسال پیام

 

Nikafzar